Günümüzde Kamu Kesimi Mal ve Hizmetleri

Günümüzde Kamu Kesimi Mal ve Hizmetleri

Kamu kesimi tarafından üretimi gerçekleştirilen mal ve hizmetlerin ortak özelliği tüm toplum bireyleri tarafından tüketilebilen ve yararlanılabilen mal ve hizmetlerdir.

Kamu kesimi tarafından sunulan mal ve hizmetler bireylerin verimliliğini, memnuniyetini ve vatandaşlık etkinliğini artırmaktadır.

Kamu kesimi, milli savunma, diploması ve adalet gibi tam kamusal malların yanında eğitim, sağlık gibi yarı kamusal malları da karşılayabilmektedir.

Herhangi bir mal veya hizmetin kamu tarafından sunulması kamu kesimi tarafından üretildiği anlamına gelmez. Örneğin, karayollarının yapımının ihale yolu ile özel bir şirket tarafından devir alınması.

Günümüzde Kamu Kesimi Mal ve Hizmetleri

Kamu kesiminin sunduğu yarı kamusal mal veya hizmetlerinin özellikleri;

  • Faydaları bölünebilir.
  • Fiyatlandırılabilir. (Üniversite eğitimi için harç uygulaması, özel üniversitelere göre ucuzdur.)
  • Bireysel ve kamusal fayda söz konusudur.
  • Tüketimde rekabet söz konusudur.
  • Bazı durumlarda tüketimleri zorunlu tutulabilir. (Pandemi sebebiyle aşı uygulaması)

Kamu kesimi tarafından sunulan mal veya hizmetin fiyatlandırılması bu bedelin kar veya maliyet hesaplaması yapılarak fiyatlandırılması anlamına gelmez.

Kamu kesiminin sunduğu mal ve hizmetlerde rekabet söz konusudur. Örneğin kamu kesimi tarafından sunulan eğitim hizmetinden vatandaşların yararlanabilmesi için sınav şartı mevcuttur.

Kamu kesimi tarafından sunulan mallar bölünebilir özelliktelerdir. Örneğin, belediyeler tarafından kurulan spor sahaları, havuzlar gibi alanlar faydası bakımından bireyler arasında bölünebilmesi mümkündür.

Bazı durumlarda kamu kesiminin sunduğu mal veya hizmetler zorunlu tutulabilir. Örneğin son dönemde tüm dünyayı etkisi altına alan covid-19 pandemisi, vatandaşların kamu kesimi tarafından sunulan hızlı tren, karayolu taşımacılığı ve benzeri hizmetlerden faydalanabilmesi için aşı uygulamasını zorunlu hale getirmiştir.

Kamu kesiminin sunduğu tam kamusal mal veya hizmetlerin özellikleri;

  • Faydaları bölünemez.
  • Fiyatlandırılamaz.
  • Kamusal fayda vardır.
  • Tüketimlerinde rekabet söz konusu değildir.
  • Talep belli değildir.
  • Finansmanı devlet ve kamu kesimi tarafından sağlanır.

Örnek olarak; Adalet, Güvenlik, Diplomasi verilebilir. Kamu kesimi tarafından sunulan tam kamusal mal ve hizmetlerde toplumun genelinin faydalanması amaçlanır. Herhangi bir kar amacı gütmedikleri için fiyatlandırılamazlar. Bireyler kamu kesimi tarafından sunulan mal veya hizmetten fayda sağlayacağını zaten bildiği için talepte bulunmazlar.

Amaç sosyal faydanın sağlanmasıdır. Kullanım belirlenmesinde herhangi bir ölçü bulunmadığı için rekabet söz konusu değildir.

Bunların yanı sıra, kamu kesimi tarafından sunulan özel mal statüsünde mal veya hizmetler de mevcuttur. Bunlara örnek olarak, kamu kesimi iştiraki olan et ve süt kurumunun gelir düzeyi düşük insanların tüketmesini amaçlayarak ürettiği erdemli mallar örnek verilebilir. Erdemli mallar bölünebilir, fiyatlandırılabilir ve tüketiminde rekabet söz konusudur.